CSAT, NPS ve CES Farkı: Formüller, Ölçekler ve Kullanım
CSAT, NPS ve CES farkı: tanımlar, örnek hesaplı formüller, anket soru metinleri ve memnuniyet anketlerini WhatsApp ile SMS üzerinden göndermenin yolları.
Yazar: OmniChannels.ai Editorial Team · İnceleyen: BroadNet Messaging Solutions Team
Müşteri desteği
Kısa yanıt
CSAT tek bir etkileşimden duyulan memnuniyeti, NPS tüm ilişkiye duyulan sadakati, CES ise bir işlemin ne kadar çaba gerektirdiğini ölçer. CSAT memnun yanıtların oranıdır, NPS destekçi yüzdesinden eleştirmen yüzdesinin çıkarılmasıdır, CES ise ortalama çaba puanıdır. Destek sonrasında CSAT, işlemlerden sonra CES, yılda birkaç kez NPS kullanın.
Bu sayfada
- CSAT, NPS ve CES arasındaki fark nedir?
- CSAT nedir ve nasıl hesaplanır?
- NPS nedir ve nasıl hesaplanır?
- CES nedir ve nasıl hesaplanır?
- CSAT, NPS veya CES ne zaman kullanılmalı?
- Hangi anket ifadeleri işe yarar? Kopyala-yapıştır şablonlar
- Memnuniyet anketlerini WhatsApp üzerinden nasıl gönderirsiniz?
- Memnuniyet anketlerini SMS ile nasıl gönderirsiniz?
- Yanıt oranını nasıl artırır, yanlılığı nasıl önlersiniz?
- Hangi hatalardan kaçınmalısınız?
- OmniChannels.ai nasıl yardımcı olur?
Öne çıkan noktalar
- CSAT işlemseldir (tek etkileşim), NPS ilişkiseldir (tüm ilişki), CES ise çabayı ölçer (bir işlemin ne kadar zor olduğu); farklı soruları yanıtlarlar ve birbirinin yerine kullanılamazlar.
- NPS, 0-10 ölçeğinde 'Bizi bir arkadaşınıza veya iş arkadaşınıza tavsiye etme olasılığınız nedir?' diye sorar; destekçiler 9-10, pasifler 7-8, eleştirmenler 0-6 puan verir ve NPS destekçi % eksi eleştirmen %'dir.
- Her skorun yanında yanıt sayısını ve yanıt oranını yayımlayın; bir avuç yanıttan çıkan yüksek bir CSAT çok az şey ifade eder.
- WhatsApp'ta anketi 24 saatlik müşteri hizmetleri penceresi içinde serbest mesaj olarak gönderebilirsiniz; pencere dışında onaylı bir şablon gerekir ve Meta, genel bir anketin bilgilendirme (Utility) olarak onaylanmayacağını belirtir.
- Yanıt düğmeleri üç seçeneğe, liste mesajları on satıra izin verir; bu yüzden 1-5 arası puan tek mesaja sığar, 0-10 arası NPS ise liste ile ikinci bir adım veya WhatsApp Flow gerektirir.
Bu rehber, müşteri memnuniyeti metrikleri arasında seçim yapan destek, müşteri deneyimi ve ürün ekipleri için hazırlandı. Kesin formülleri, her biri için örnek bir hesaplamayı, kopyalayabileceğiniz anket soru metinlerini ve anketleri WhatsApp ile SMS üzerinden gönderme kurallarını içerir.
CSAT, NPS ve CES arasındaki fark nedir?
CSAT tek bir etkileşimden duyulan memnuniyeti, NPS müşterilerin tüm ilişki boyunca sizi tavsiye etme olasılığını, CES ise bir işlemin ne kadar çaba gerektirdiğini ölçer. Her biri farklı bir soruyu yanıtladığı için çoğu ekip biri yerine ikisini birlikte kullanır.
| CSAT | NPS | CES | |
|---|---|---|---|
| Tam adı | Müşteri memnuniyet skoru | Net Tavsiye Skoru (Net Promoter Score) | Müşteri çaba skoru |
| Yanıtladığı soru | Bu etkileşimden memnun kaldınız mı? | Bizi tavsiye eder misiniz? | Bu işi halletmek ne kadar kolaydı? |
| Tür | İşlemsel | İlişkisel | İşlemsel (çaba) |
| Tipik ölçek | 1-5 (veya başparmak yukarı/aşağı) | 0-10 | Sıklıkla 1-5 veya 1-7; sabit tutun |
| Formül | Memnun yanıtlar ÷ tüm yanıtlar × 100 | % destekçi − % eleştirmen | Puanların toplamı ÷ yanıt sayısı |
| Sormak için en iyi an | Bir görüşme kapandıktan hemen sonra | Üç veya altı ayda bir, ya da onboarding sonrası | Bir işlemden hemen sonra: iade, rezervasyon, doğrulama |
| Zayıf yanı | Son etkileşimi ve yanıtlamayı seçenleri yansıtır | Yavaş değişir; tek bir temsilci hakkında az şey söyler | İşlemin net tanımlanmasını gerektirir |
CSAT nedir ve nasıl hesaplanır?
CSAT (müşteri memnuniyet skoru), anket katılımcılarından belirli bir etkileşimden memnun kaldığını söyleyenlerin yüzdesidir.
Formül: CSAT (%) = (memnun yanıt sayısı ÷ toplam yanıt) × 100
1-5 ölçeğinde "memnun" genellikle 4 veya 5'tir. Bunu bir kez belirleyin ve yıl ortasında değiştirmeyin.
Örnek hesaplama. Dubai'deki kurgusal bir elektronik perakendecisi, çözülen her WhatsApp görüşmesinden sonra bir puan isteği gönderiyor ve 200 yanıt alıyor:
| Puan | Yanıt |
|---|---|
| 5 | 90 |
| 4 | 60 |
| 3 | 30 |
| 2 | 12 |
| 1 | 8 |
Memnun = 90 + 60 = 150. CSAT = 150 ÷ 200 × 100 = %75. Bunu "200 yanıttan %75 CSAT (yanıt oranı %X)" şeklinde raporlayın ve yanıt oranını gönderilen anketlerden hesaplayıp yazın.
NPS nedir ve nasıl hesaplanır?
Net Tavsiye Skoru (NPS), tek bir soruya dayanan bir sadakat metriğidir: "Bizi bir arkadaşınıza veya iş arkadaşınıza tavsiye etme olasılığınız nedir?" Yanıt sıfırdan ona kadar bir ölçekte verilir.
Yöntemi geliştiren Bain & Company grupları şöyle tanımlar: destekçiler 9-10, pasifler 7 veya 8, eleştirmenler 0-6 puan verir. NPS, destekçi yüzdesinden eleştirmen yüzdesinin çıkarılmasına eşittir; bu yüzden −100 ile +100 arasında değişir.
Formül: NPS = % destekçi − % eleştirmen
Örnek hesaplama. 120 müşteri yanıt veriyor: 54 destekçi, 42 pasif ve 24 eleştirmen.
- Destekçiler: 54 ÷ 120 = %45
- Eleştirmenler: 24 ÷ 120 = %20
- NPS = 45 − 20 = +25
Pasifler paydada yer alır ama çıkarmaya girmez. NPS, trendi izlemek ve segmentleri karşılaştırmak için kullanışlıdır; tek bir temsilciyi veya tek bir bileti puanlamak için değil.
CES nedir ve nasıl hesaplanır?
Müşteri çaba skoru, bir müşterinin bir işi halletmek için ne kadar çaba harcaması gerektiğini ölçer; düşük çabanın sadakati memnuniyetten daha çok artırdığı fikrine dayanır. Bu fikir 2010'daki bir Harvard Business Review makalesiyle yaygınlaşmıştır.
Formül: CES = tüm çaba puanlarının toplamı ÷ yanıt sayısı
Ölçekler ve ifadeler kuruluşlara göre değişir (7 puanlık ölçekte katılım ifadeleri de, 5 puanlık ölçekte çaba soruları da kullanılır); bu yüzden birini seçin, sabit tutun ve yalnızca benzerleri karşılaştırın.
Örnek hesaplama. 100 müşteri "Şirket talebimi çözmeyi kolaylaştırdı" ifadesini 1 (kesinlikle katılmıyorum) ile 7 (kesinlikle katılıyorum) arasında puanlıyor:
| Puan | 7 | 6 | 5 | 4 | 3 | 2 | 1 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yanıt | 20 | 30 | 22 | 12 | 8 | 5 | 3 |
Toplam = 140 + 180 + 110 + 48 + 24 + 10 + 3 = 515. CES = 515 ÷ 100 = 7 üzerinden 5,15. 5 ile 7'yi seçenlerin payını (%72) da raporlayabilirsiniz; bu, yöneticilerin okuması için daha kolaydır.
CSAT, NPS veya CES ne zaman kullanılmalı?
Tek tek görüşmeleri değerlendirmek için CSAT, bir süreçteki sürtünmeyi bulmak için CES, genel sadakati izlemek için NPS kullanın. Yalnızca tek bir anket yapabiliyorsanız destek sonrasında CSAT yapın.
- Bir destek görüşmesi kapandıktan sonra: CSAT; karmaşık vakalarda isteğe bağlı olarak bir CES sorusuyla.
- Bir süreç tamamlandıktan sonra (iade, KYC, rezervasyon değişikliği): CES.
- Her üç veya altı ayda bir, tüm müşteri tabanında: NPS; segment ve ülkeye göre ayrılmış olarak.
- Onboarding sonrasında: CES ve kısa bir NPS.
- Temsilci koçluğu için: yorumlarla birlikte CSAT, bağlam içinde incelenmiş olarak. Temsilcileri NPS'e göre sıralamayın.
Anket skorlarını ilk yanıt süresi ve yeniden açılma oranı gibi operasyonel metriklerle birlikte okuyun; omnichannel destek KPI rehberinde anlatıldığı gibi.
Hangi anket ifadeleri işe yarar? Kopyala-yapıştır şablonlar
Tek, tarafsız ve net bir soru sorun; isteğe bağlı yorumu ikinci sıraya koyun.
CSAT (1-5) "Bugün aldığınız yardımdan ne kadar memnun kaldınız? 1 = hiç memnun değilim, 5 = çok memnunum."
Belirli bir sipariş için CSAT (WhatsApp bilgilendirme [Utility] şablonuna uygun) "{{1}} numaralı siparişiniz hakkında bizimle yazıştınız. Deneyiminiz nasıldı? 1 ile 5 arasında yanıtlayın."
NPS "{{company}} şirketini bir arkadaşınıza veya iş arkadaşınıza tavsiye etme olasılığınız nedir? 0 = hiç olası değil, 10 = son derece olası."
CES "{{company}}, talebimi halletmemi kolaylaştırdı. 1 = kesinlikle katılmıyorum, 7 = kesinlikle katılıyorum."
Takip yorumu (üçü için de) "Teşekkürler. Puanınızın temel nedeni nedir?"
Yönlendirici ifadelerden ("Ne kadar harikaydı...?"), çift amaçlı sorulardan ("Temsilci hızlı ve nazik miydi?") ve aynı mesajda hem puan hem satın alma isteyen anketlerden kaçının.
Memnuniyet anketlerini WhatsApp üzerinden nasıl gönderirsiniz?
24 saatlik müşteri hizmetleri penceresi içinde anketi sıradan bir mesaj olarak gönderebilirsiniz; pencere dışında onaylı bir şablon göndermeniz gerekir. Pencereyi Meta belgeler: kullanıcı mesajı 24 saatlik bir sayaç başlatır, her yeni kullanıcı mesajı onu sıfırlar ve pencere kapandığında yalnızca önceden onaylı şablonlar gönderebilirsiniz.
Adım adım
- Görüşme çözüldüğünde tetikleyin; pencere hâlâ açıkken.
- Biçimi seçin. Yanıt düğmeleri en fazla üç seçeneğe, liste mesajları en fazla on satıra izin verir. 1-5 arası puan bir listeye sığar; basit bir iyi/orta/kötü ölçeği için üç düğme de olur. 0-10 arası NPS 11 değer içerdiğinden aralıklar için (0-6, 7-8, 9-10) liste veya bir WhatsApp Flow kullanın. Etkileşimli mesajlar ve WhatsApp Flows yazılarına bakın.
- Yanıtı görünen başlığıyla değil, düğme veya satır kimliğiyle yakalayın; böylece raporları bozmadan ifadeyi değiştirebilir veya çevirebilirsiniz.
- Yorumu bir sonraki adımda sorun, yalnızca puandan sonra ve serbest metin yanıtı olarak.
- Sonucu görüşme, temsilci, kuyruk ve kanal ile birlikte saklayın.
Anket hangi şablon kategorisine girer?
Meta, bilgilendirme (Utility) şablonlarını tipik olarak bir kullanıcı eylemi veya talebiyle tetiklenen ve tanıtım içermeyen şablonlar olarak tanımlar. Şablon rehberi, önceki siparişler, işlemler veya etkileşimler hakkında geri bildirim toplamayı bilgilendirme kullanım örneği olarak sayar ve genel bir anketin ya da geri bildirim isteğinin bilgilendirme olarak onaylanmayacağını söyler. Tanıtım içeriği taşıyan bir geri bildirim anketi pazarlama olarak değerlendirilir.
Bu yüzden bilgilendirme anketini belirli bir etkileşime (sipariş numarası, ziyaret) bağlayın, teklif ve indirim kodlarını dışarıda tutun ve kategoriye Meta'nın karar vereceğini bilin. Pazarlama ücretinden kaçınmak için bilgilendirme kategorisini seçmeyin; Meta kategoriyi değiştirebilir, ücretler de kategoriye ve alıcının pazarına bağlıdır. Meta'nın güncel fiyat listesine ve WhatsApp fiyat sayfalarımıza bakın. İzin kuralları geçerliliğini korur: yalnızca opt-in vermiş kişilerle iletişime geçin.
Memnuniyet anketlerini SMS ile nasıl gönderirsiniz?
Tek bir yanıt değeri isteyen kısa bir mesaj gönderin ve yanıt alabilen bir gönderen türü kullanın. Çift yönlü SMS, gelen metinleri kabul eden uzun numara (long code) veya kısa kod (short code) gibi bir numara gerektirir; yanıtlar webhook ile veya bir gelen kutusunda size ulaşır. Sözlükteki çift yönlü SMS maddesine bakın.
Örnek: Türkçe karakterler (ş, ğ, ı, İ) GSM-7 temel tablosunda yoktur. Bu yüzden Türkçe SMS ya Türkçe ulusal dil kaydırması ile ya da Unicode ile gönderilir. Unicode'da tek parçalı SMS sınırı 70 karakterdir; aşağıdaki örnek bu sınırın içindedir (66 karakter). Karakter sayacımız hangi kodlamanın kullanıldığını gösterir.
"Hizmetimizi 1 (kötü)-5 (çok iyi) puanlayın. Çıkmak için STOP yazın."
Hatalı girişleri nazikçe ele alın ("Lütfen 1 ile 5 arasında bir rakam yazın") ve STOP talebine her zaman uyun. Yerel zamanlama ve izin kurallarını ülkelere göre SMS pazarlama kuralları yazısında kontrol edin; hizmet anketi her ülkede pazarlama mesajı sayılmaz, ancak en güvenli uygulama yalnızca sizinle mevcut bir ilişkisi olan müşterilere göndermektir.
Yanıt oranını nasıl artırır, yanlılığı nasıl önlersiniz?
Bir kez, hemen, tek dokunuşla ve müşterinin dilinde sorun.
- Zamanlama: görüşme taze iken, çözümden dakikalar sonra gönderin.
- Uzunluk: önce tek bir puan; yorum isteğe bağlı.
- Dil: Arapça ve İngilizce sürümler, sağdan sola metin gerçek bir cihazda önizlenmiş olarak.
- Kanal uyumu: müşterinin kullandığı kanaldan anket yapın.
- Çifte sormayın: görüşme başına bir anket, müşteri başına bekleme süresiyle.
- Paydayı raporlayın: yanıtlar, gönderilen anketler ve yanıt oranı.
- Yanıtsızlık yanlılığını izleyin: zaten ayrılmış memnuniyetsiz müşteriler yanıt vermez; yeniden açılma oranıyla karşılaştırın.
- Döngüyü kapatın: düşük puanları takip için bir süpervizöre yönlendirin.
Hangi hatalardan kaçınmalısınız?
- NPS'i temsilcileri veya tek tek biletleri puanlamak için kullanmak.
- Ölçeği veya "memnun" tanımını değiştirip eski verilerle karşılaştırmak.
- Yanıt sayısı olmadan skor yayımlamak.
- Sorun gerçekten çözülmeden anketi göndermek.
- Anketi bir promosyonla karıştırmak; bu, WhatsApp kategorisini ve müşterinin güvenini değiştirir.
- Yorumları görmezden gelmek. Skor bir şeyin yanlış olduğunu söyler; yorum ne olduğunu söyler.
OmniChannels.ai nasıl yardımcı olur?
BroadNet Technologies altyapısıyla çalışan OmniChannels.ai, WhatsApp, SMS, Instagram, Messenger, Telegram ve e-postayı tek bir Omni Inbox içinde yürütür; temsilciler burada görüşmeleri etiketler ve şablonlarla yanıt verir. WhatsApp şablonları değişkenleri ve düğmeleri, telefon önizlemesi ve onay takibiyle destekler; çift yönlü SMS ise yanıtları platforma geri taşır. Chatbot'lar puanları toplayıp düşük skorları bir insan temsilciye devredebilir. Müşteri desteği çözümünü keşfedin veya demo planlayın.
Sık sorulan sorular
CSAT, NPS ve CES arasındaki fark nedir?
CSAT, müşterinin belirli bir etkileşimden ne kadar memnun kaldığını sorar. NPS, sizi tavsiye etme olasılığını sorar ve ilişki boyunca oluşan sadakati yansıtır. CES, bir işi halletmenin ne kadar kolay olduğunu sorar. Destek görüşmesinden hemen sonra CSAT, iade veya rezervasyon gibi bir işlemden sonra CES, düzenli aralıklarla ise NPS kullanın.
CSAT nasıl hesaplanır?
Memnun yanıtların sayısını toplam yanıt sayısına bölün ve 100 ile çarpın. 1-5 ölçeğinde memnun genellikle 4 veya 5'tir. 200 katılımcıdan 150'si 4 veya 5 yanıtı verdiyse CSAT yüzde 75'tir. Küçük örneklemler yanıltıcı olabileceğinden yanıt sayısını ve yanıt oranını da raporlayın.
NPS nasıl hesaplanır?
0-10 ölçeğinde 'Bizi bir arkadaşınıza veya iş arkadaşınıza tavsiye etme olasılığınız nedir?' diye sorun. Destekçiler 9 veya 10, pasifler 7 veya 8, eleştirmenler 0-6 yanıtı verir. NPS, destekçi yüzdesinden eleştirmen yüzdesinin çıkarılmasına eşittir; bu yüzden eksi 100 ile artı 100 arasında değişir. Pasifler toplama dahildir ama çıkarmaya girmez.
Müşteri desteği için en iyi metrik hangisi?
Destekte genellikle CSAT seçilir, çünkü doğrudan tek bir görüşmeye bağlıdır ve görüşme kapanır kapanmaz gönderilebilir. Müşterilerin kendilerini tekrar etmek zorunda kalıp kalmadığını veya kanal değiştirip değiştirmediğini öğrenmek istiyorsanız CES ekleyin. NPS genel sadakati izlemek için daha uygundur ve tek bir temsilciyi değerlendirmek için kullanılmamalıdır.
WhatsApp'ta CSAT anketi gönderebilir miyim?
Evet. 24 saatlik müşteri hizmetleri penceresi içinde puan için yanıt düğmeleri veya liste dahil serbest mesaj gönderebilirsiniz. Pencere dışında onaylı bir şablon gerekir. Meta, belirli bir sipariş veya etkileşime bağlı anketi olası bilgilendirme (Utility) içeriği, tanıtım içeren anketi ise pazarlama olarak sınıflandırır; bu yüzden sade tutun ve kategoriyi Meta'nın rehberinden teyit edin.
Anket yanıt oranını nasıl artırırım?
Önce tek bir soru sorun, etkileşimden hemen sonra sorun ve yanıtlamayı tek dokunuşa indirin. Dili tarafsız tutun, müşterinin dilinde gönderin ve isteğe bağlı yorumu yalnızca puandan sonra ekleyin. Zaten yanıt vermiş kişilere ikinci bir hatırlatma göndermeyin ve her kanalda çıkış (opt-out) taleplerine uyun.
Kaynaklar
- Measuring your Net Promoter Score, Bain & Company
- Stop Trying to Delight Your Customers, Harvard Business Review (2010)
- Template categorization, Meta for Developers
- Send messages and the customer service window, Meta for Developers
- Interactive reply buttons messages, Meta for Developers
- Interactive list messages, Meta for Developers
Okumaya devam edin
Diğer rehberlerMüşteri desteği
Çok Temsilcili WhatsApp Müşteri Destek İş Akışı Tasarımı
Çok temsilcili WhatsApp müşteri destek iş akışı tasarımı: yönlendirme, yükseltme, 24 saatlik hizmet penceresi, hazır yanıtlar, SLA'lar ve Arapça/İngilizce ekipler.
8 dk okuma
Müşteri desteği
Arapça ve İngilizce IVR ile Yapay Zeka Sesli Asistanlar
Arapça ve İngilizce müşteri hizmetlerinde IVR ve yapay zeka sesli asistanlar: çağrı akışı tasarımı, lehçeler, niyet algılama, insana devir, kayıt izni ve ölçüm.
13 dk okuma
WhatsApp
WhatsApp Business Çoklu Kullanıcı: Ekipler Tek Numarayı Nasıl Paylaşır
Birden fazla kişi tek bir WhatsApp Business numarasını kullanabilir mi? Bağlı cihazları, birlikte varlığı ve ortak gelen kutulu API'yi karşılaştırın.
9 dk okuma
