--- title: "Kurumsal mesajlaşma sözlüğü" description: "SMS, WhatsApp, RCS, ses, API ve uyumluluk terimlerinin GCC ve MENA özellikleriyle birlikte açık tanımları. BroadNet'in mesajlaşma uzmanları tarafından hazırlanmıştır." canonical: "https://omnichannels.ai/tr/glossary/" language: "tr" updated: "2026-10-11" publisher: "BroadNet Technologies" brand: "OmniChannels.ai" --- # Kurumsal mesajlaşma sözlüğü Canonical: https://omnichannels.ai/tr/glossary/ Language: tr Publisher: OmniChannels.ai by BroadNet Technologies SMS, WhatsApp, RCS, ses, API ve uyumluluk terimlerinin GCC ve MENA özellikleriyle birlikte açık tanımları. BroadNet'in mesajlaşma uzmanları tarafından hazırlanmıştır. ## SMS ve telekom - [A2P SMS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/a2p-sms/): A2P SMS (uygulamadan kişiye SMS), bir kişinin diğerine değil, bir yazılım uygulamasının mobil kullanıcıya gönderdiği kısa mesajdır; örneğin OTP, teslimat bildirimi veya kampanya teklifi. - [Alfanümerik SMS başlığı](https://omnichannels.ai/tr/glossary/alphanumeric-sender-id/): Alfanümerik SMS başlığı, SMS'te telefon numarası yerine görünen "AcmeBank" gibi metin tabanlı gönderici adıdır. En fazla 11 karakter içerebilir ve yanıt alamaz. - [Toplu SMS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/bulk-sms/): Toplu SMS, aynı veya kişiselleştirilmiş bir kısa mesajın büyük bir alıcı listesine tek işlemle gönderilmesidir; genellikle pazarlama kampanyaları, duyurular veya uyarılar için kullanılır. - [Birleştirilmiş SMS (concatenated SMS, UDH)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/concatenated-sms/): Birleştirilmiş SMS, birbirine bağlı birkaç segment olarak gönderilen uzun bir mesajdır. Her segmentteki Kullanıcı Veri Başlığı (UDH), telefonun parçaları yeniden birleştirebilmesi için bir referans numarası, toplam parça sayısı ve parça numarasını taşır. - [Teslim raporu (DLR)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/delivery-receipt/): Teslim raporu (DLR), operatör şebekesinin döndürdüğü ve göndericiye bir SMS'in cihaza teslim edilip edilmediğini, süresinin dolup dolmadığını veya başarısız olup olmadığını; zaman damgaları ve bir hata koduyla birlikte bildiren durum mesajıdır. - [Doğrudan operatör güzergâhı (direct route)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/direct-route/): Doğrudan operatör güzergâhı, sağlayıcının trafiği başka aracılara devretmek yerine hedef mobil operatörle kendi anlaşmasına ve teknik bağlantısına sahip olduğu bir SMS bağlantısıdır. - [E.164 numara biçimi](https://omnichannels.ai/tr/glossary/e164/): E.164, ITU-T'nin uluslararası numaralandırma planıdır. E.164 numarası, başında + işareti, ardından ülke kodu ve ulusal numara olacak şekilde, boşluk ve noktalama olmadan toplam en fazla 15 haneyle yazılır. - [Flash SMS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/flash-sms/): Flash SMS, telefonun varsayılan olarak gelen kutusuna kaydetmeden doğrudan ekranda hemen gösterdiği Class 0 türünde bir kısa mesajdır. Veri kodlama şemasındaki mesaj sınıfıyla tanımlanır. - [Gri güzergâh (grey route)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/grey-route/): Gri güzergâh, A2P SMS'i operatörün ticari anlaşması olmadan, örneğin SIM bankaları veya P2P ara bağlantılar üzerinden operatöre ileterek A2P sonlandırma ücretini atlayan bir yoldur. - [GSM-7 kodlaması](https://omnichannels.ai/tr/glossary/gsm-7/): GSM-7, 3GPP TS 23.038'de (eski adıyla GSM 03.38) tanımlanan varsayılan 7 bitlik SMS alfabesidir. Tek bir SMS'e 160 karakter sığdırır; mesaj bölündüğünde segment başına 153 karakter sığar. - [HLR sorgusu (HLR lookup)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/hlr-lookup/): HLR sorgusu, bir numaranın geçerli ve aktif olup olmadığını, şu anda (numara taşıma sonrasında) hangi operatör tarafından hizmet aldığını ve bazen dolaşımda olup olmadığını öğrenmek için mobil şebekenin abone veritabanını sorgular. - [Uzun kod (sanal numara)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/long-code/): Uzun kod, bir işletmenin SMS göndermek ve almak için kullandığı, çoğunlukla bir sağlayıcı tarafından barındırılan sanal mobil numara niteliğinde standart uzunlukta bir telefon numarasıdır. Kısa kodun aksine genellikle uluslararası olarak ulaşılabilir. - [MCC/MNC](https://omnichannels.ai/tr/glossary/mcc-mnc/): MCC/MNC, bir mobil şebekeyi tanımlayan kod çiftidir: Mobil Ülke Kodu (3 hane) ülkeyi, Mobil Şebeke Kodu (2 veya 3 hane) ise o ülke içindeki operatörü belirtir. - [Numara taşınabilirliği (MNP)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/mnp/): Mobil numara taşınabilirliği (MNP), abonelerin mobil operatör değiştirirken telefon numaralarını korumasına olanak tanır. Bunun sonucunda bir numaranın ön eki artık hangi operatörün hizmet verdiğini güvenilir biçimde göstermez. - [OTT mesajlaşma](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ott-messaging/): OTT (over-the-top) mesajlaşma, operatörün SMS hizmeti yerine WhatsApp, Telegram veya Messenger gibi bir uygulamanın internet bağlantısı üzerinden ilettiği sohbettir. - [P2P SMS (kişiden kişiye)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/p2p-sms/): P2P (kişiden kişiye) mesajlaşma, iki bireysel abone arasında kendi telefonlarından gönderilen SMS'tir; işletme uygulamalarının ürettiği A2P trafiğinden farklıdır. - [Tanıtım SMS'i](https://omnichannels.ai/tr/glossary/promotional-sms/): Tanıtım SMS'i, amacı ürün, hizmet veya kampanyaların pazarlanması olan her kısa mesajdır. Genellikle önceden onay (opt-in), abonelikten çıkma yönetimi, gönderim saati sınırları ve SMS başlığı kurallarına tabidir. - [Sender ID](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sender-id/): Sender ID (SMS başlığı), bir SMS'in alıcının telefonunda gönderen olarak görünen değeridir: bir marka adı (alfanümerik), bir kısa kod veya tam bir telefon numarası (uzun kod). - [Kısa kod](https://omnichannels.ai/tr/glossary/short-code/): Kısa kod, işletmelerin hacimli SMS göndermek ve almak için kullandığı, genellikle 3–8 haneli kısa bir telefon numarasıdır; örneğin abonelik onayı, oylama, OTP ve çift yönlü kampanyalar için. - [SMPP](https://omnichannels.ai/tr/glossary/smpp/): SMPP (Short Message Peer-to-Peer), uygulamaların (ESME) ve SMS sağlayıcılarının bir SMSC ile SMS alışverişi yapmak için kullandığı, TCP üzerinden çalışan açık bir ikili protokoldür. En yaygın kullanılan sürüm 3.4'tür. - [SMPP bind](https://omnichannels.ai/tr/glossary/smpp-bind/): SMPP bind, bir SMPP oturumunu açan oturum açma işlemidir. İstemci system_id ve parolayla kimlik doğrular ve verici (gönderme), alıcı (alma) veya ikisi birden (transceiver) olarak bağlanmayı seçer. - [SMS aggregator](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sms-aggregator/): SMS aggregator, işletmeleri ve diğer sağlayıcıları çok sayıda mobil operatöre bağlayan, birçok göndericinin trafiğini birleştirip doğrudan veya iş ortağı bağlantılarıyla operatör şebekelerine yönlendiren şirkettir. - [SMS güvenlik duvarı](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sms-firewall/): SMS güvenlik duvarı, gelen SMS trafiğini inceleyen; yetkisiz rotalardan gelen, spam veya dolandırıcılık içeren ya da operatörün A2P kurallarını çiğneyen mesajları engelleyen veya ücretlendiren operatör tarafı bir sistemdir. - [SMS gateway](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sms-gateway/): SMS gateway, uygulamalar (HTTP, SMPP veya e-posta üzerinden) ile mobil şebekeler arasında mesaj dönüşümü yapan; yönlendirme, kodlama, bölümlendirme ve iletim raporlarını yöneten bir sistemdir. - [SMS segmenti](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sms-segment/): SMS segmenti, bir kısa mesajın 140 oktetlik bir iletim birimidir. Bir segmentten uzun mesaj birkaç parçaya bölünür ve her segment genellikle ayrı bir SMS olarak faturalandırılır. - [SMSC](https://omnichannels.ai/tr/glossary/smsc/): SMSC (Short Message Service Centre), SMS'leri depolayan, ileten ve teslim eden şebeke elemanıdır. Telefonlardan veya uygulamalardan mesaj kabul eder ve mesajın süresi dolana kadar yeniden deneyerek alıcının cihazına iletmeye çalışır. - [submit_sm](https://omnichannels.ai/tr/glossary/submit-sm/): submit_sm, bir uygulamanın SMSC'ye tek bir SMS iletmek için kullandığı SMPP v3.4 işlemidir (command_id 0x00000004). SMSC, sonraki iletim raporlarını eşleştirmek için kullanılan bir message_id içeren submit_sm_resp ile yanıt verir. - [İletim hızı (TPS)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/throughput-tps/): TPS (saniyedeki işlem veya mesaj sayısı) ile ölçülen iletim hızı, bir sağlayıcının bir hesapta, bind'de veya rotada mesaj kabul etme hızıdır. Anlaşılan TPS'den hızlı göndermek kısıtlamaya veya reddedilmeye yol açar. - [İşlem SMS'i](https://omnichannels.ai/tr/glossary/transactional-sms/): İşlem SMS'i, bir müşterinin eylemi veya hesap olayıyla tetiklenen, pazarlama amacı taşımayan mesajdır; örneğin OTP, sipariş onayı, teslimat bilgisi veya ödeme uyarısı. - [Çift yönlü SMS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/two-way-sms/): Çift yönlü SMS, bir işletmenin hem mesaj göndermesine (mobil sonlanan, MT) hem de müşterilerden yanıt almasına (mobil çıkışlı, MO) olanak tanır; gelen metin kabul edebilen bir kısa kod veya uzun kod kullanılır. - [UCS-2 kodlaması](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ucs-2/): UCS-2, SMS'in GSM-7 alfabesi dışındaki metinler (Arapça, Çince veya emoji gibi) için kullandığı 16 bitlik karakter kodlamasıdır. Bir SMS'e 70 UCS-2 karakteri sığar; çok parçalı mesajda ise segment başına 67 karakter. - [Unicode SMS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/unicode-sms/): Unicode SMS, GSM-7 alfabesi dışındaki karakterleri (Arap alfabesi veya emoji gibi) içerebilmesi için UCS-2 kodlamasıyla gönderilen kısa mesajdır. Tek SMS'te 70 karakter, segment başına ise 67 karakter alır. - [Toptan A2P SMS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/wholesale-sms/): Toptan A2P SMS, sağlayıcılar, aggregator'lar ve operatörler arasında operatör fiyatlarıyla, genellikle SMPP bağlantılarıyla alınıp satılan yüksek hacimli işletme mesajlaşma trafiğidir; bir portal veya API üzerinden bireysel işletmelere satılan perakende SMS'ten farklıdır. ## GCC ve MENA - [AD ön eki (BAE tanıtım SMS'i)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ad-prefix/): BAE'de AD ön eki, her tanıtım amaçlı SMS'in SMS başlığının başına eklenmesi zorunlu olan "AD-" ifadesidir; örneğin AD-ACME. İletinin reklam olduğunu gösterir; OTP ve uyarı gönderen işlemsel göndericiler bu ön eki kullanmaz. - [CITRA (Kuveyt)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/citra/): CITRA (Communication and Information Technology Regulatory Authority), Kuveyt'in telekomünikasyon ve BT düzenleyici kurumudur. Kuveyt'te kurumsal mesajlaşma bu çerçeveye tabidir; SMS başlıkları mobil operatörler aracılığıyla kaydedilir. - [CRA (Katar)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/cra-qatar/): CRA (Communications Regulatory Authority), Katar'ın telekomünikasyon düzenleyici kurumudur. Spam Yönetmeliği ve tüketici koruma çerçevesi, ticari SMS'leri; onay, çıkış ifadesi ve doğrudan pazarlama mesajlarının gönderilebileceği saatler dahil olmak üzere düzenler. - [CST (Suudi Arabistan)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/cst/): CST (Communications, Space and Technology Commission), eski adıyla CITC olan Suudi Arabistan'ın telekomünikasyon düzenleyici kurumudur. Krallık'taki A2P mesajlaşmayı, SMS başlığı onayı ve Spam Mesaj ve Aramaları Önleme Yönetmeliği dahil olmak üzere düzenler. - [NTRA (Mısır)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ntra/): NTRA (National Telecom Regulatory Authority), Mısır'ın telekomünikasyon düzenleyici kurumudur. Mısır'da kurumsal SMS başlıkları NTRA ve operatör onayı gerektirir; pazarlama onayı ise Mısır'ın 2020 tarihli 151 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındadır. - [TDRA (BAE)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/tdra/): TDRA (Telekomünikasyon ve Dijital Hükümet Düzenleme Kurumu), Birleşik Arap Emirlikleri'nin telekom düzenleyicisidir. SMS başlığı kaydı, tanıtım SMS'lerindeki AD ön eki, abonelikten çıkma yönetimi ve sessiz saatler dahil işletme mesajlaşması ve telefonla pazarlama kurallarını belirler. ## Platform - [Yapay zeka ajanı (AI agent)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ai-agent/): Yapay zeka ajanı, dil modeline dayanan ve yalnızca yanıt üretmekle kalmayıp adımları planlayarak, araçları ve iş sistemlerini (CRM, rezervasyon motoru, mesajlaşma API'si gibi) çağırarak ve sonuçları kullanarak bir hedefin peşinden giden yazılımdır. - [Kanal yedekleme (channel fallback)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/channel-fallback/): Kanal yedekleme, ilk kanal mesajı teslim edemediğinde mesajı otomatik olarak ikinci bir kanaldan yeniden gönderir; örneğin önce WhatsApp, sonra RCS, sonra SMS. Tetikleyici kurallar "alıcı kanalda değil" veya "60 saniye içinde teslim edilmedi" gibi olabilir. - [Chatbot](https://omnichannels.ai/tr/glossary/chatbot/): Chatbot, kullanıcılarla bir mesajlaşma kanalında veya web sohbetinde konuşan, soruları yanıtlayan, düğmeler, menüler ya da serbest metinle görevlerde yol gösteren ve yardımcı olamadığında konuşmayı bir insana aktaran yazılımdır. - [Tıklama oranı (mesajlaşmada CTR)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ctr/): Mesajlaşmada tıklama oranı (CTR), teslim edilen mesajlar içinde bağlantısına veya düğmesine tıklananların payıdır ve benzersiz tıklamaların teslim edilen mesajlara bölünmesiyle hesaplanır. Bir mesajın harekete geçirme gücünü ölçer. - [Konuşmalı yapay zeka (conversational AI)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/conversational-ai/): Konuşmalı yapay zeka; doğal dil anlama, büyük dil modelleri, konuşma tanıma ve metinden sese dönüştürme gibi, yazılımın insanlarla metin veya ses üzerinden doğal konuşmalar yapmasını ve onlar adına görevleri tamamlamasını sağlayan teknolojiler bütünüdür. - [Dönüşüm atfı (UTM)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/conversion-attribution/): Dönüşüm atfı, bir satışı, kaydı veya başka bir hedefi onu tetikleyen mesaja bağlar. Mesajlaşmada bu genellikle bağlantılara UTM parametreleri eklenerek yapılır; böylece analiz araçları doğru kanala, kampanyaya ve mesaja kredi verebilir. - [CPaaS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/cpaas/): CPaaS (Communications Platform as a Service), işletmelerin telekom altyapısı kurmak yerine API'ler aracılığıyla kendi uygulamalarına mesajlaşma, ses ve doğrulama eklemesini sağlayan bulut platformudur. - [Teslimat oranı (delivery rate)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/delivery-rate/): Teslimat oranı, gönderilen mesajlardan şebekenin veya kanalın alıcının cihazına teslim edildiğini onayladığı mesajların payıdır; belirli bir kampanya, güzergâh, ülke veya dönem için genellikle teslim edilen mesajların iletilen mesajlara bölünmesiyle hesaplanır. - [İnsana devir (human handover)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/human-handover/): İnsana devir, bir konuşmanın sohbet geçmişi ve toplanan bilgilerle birlikte bir chatbot veya yapay zeka ajanından bir insan temsilciye aktarılmasıdır; böylece müşterinin kendini tekrar etmesi gerekmez. - [Instagram mesajlaşma API'si](https://omnichannels.ai/tr/glossary/instagram-messaging-api/): Instagram mesajlaşma API'si, bir işletmenin Instagram profesyonel hesabındaki Instagram Direct mesajlarını, Meta'nın mesajlaşma pencereleri dahilinde kendi yazılımından (ortak gelen kutusu veya chatbot gibi) okumasına ve yanıtlamasına olanak tanır. - [Messenger Platform](https://omnichannels.ai/tr/glossary/messenger-platform/): Messenger Platform, işletmelerin Facebook Sayfaları aracılığıyla Messenger'da ve Instagram profesyonel hesaplarıyla, kendi yazılımlarından insanlarla mesaj alıp göndermesini sağlayan Meta API ve webhook kümesidir. - [Omnichannel gelen kutusu (Omni Inbox)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/omnichannel-inbox/): Omnichannel gelen kutusu; WhatsApp, SMS, RCS, Instagram, Messenger, Telegram, e-posta ve diğer kanallardan gelen müşteri konuşmalarını müşteri başına tek bir konuşma dizisiyle tek bir çalışma alanında toplar; böylece temsilciler araç değiştirmeden yanıt verebilir, atama yapabilir ve konuşmaları izleyebilir. - [Push bildirimi](https://omnichannels.ai/tr/glossary/push-notification/): Push bildirimi, bir sunucudan kullanıcının cihazına işletim sisteminin anlık bildirim servisi (Firebase Cloud Messaging veya Apple Push Notification service gibi) üzerinden gönderilen mesajdır. Uygulama veya web sitesi açık olmasa bile görünür. - [Okunma oranı](https://omnichannels.ai/tr/glossary/read-rate/): Okunma oranı, WhatsApp ve RCS gibi kanalların bildirdiği okundu bilgilerine göre, iletilen mesajların alıcı tarafından açılanlarının payıdır. Standart SMS'te okundu bilgisi olmadığından bunun için okunma oranı ölçülemez. - [SMS bayiliği](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sms-reseller/): SMS bayisi (reseller), bir sağlayıcıdan A2P mesajlaşma kapasitesini toptan veya indirimli fiyatla satın alıp kendi müşterilerine genellikle markalı bir portal ve alt hesaplar üzerinden perakende fiyatla satan, iki fiyat arasındaki marjı kazanan taraftır. - [Alt hesap](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sub-account/): Alt hesap, bir mesajlaşma platformunda üst (bayi veya kurumsal) hesabın altında oluşturulan; kendi kullanıcıları, kredisi, SMS başlıkları, fiyatlandırması ve ayarları olan ayrı bir hesaptır. Böylece her müşteri, marka veya departman yalıtılır ve bağımsız faturalandırılır. - [Telegram botu](https://omnichannels.ai/tr/glossary/telegram-bot/): Telegram botu, Telegram'ın HTTP tabanlı Bot API'si ile kontrol edilen otomatik bir Telegram hesabıdır. İşletmeler bunu, kendisiyle sohbet başlatmış kullanıcılara bildirim göndermek, soruları yanıtlamak ve konuşma tabanlı hizmetler yürütmek için kullanır. - [UCaaS ve CPaaS farkı](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ucaas-vs-cpaas/): UCaaS, çalışanlar için hazır bir bulut telefon, toplantı ve ekip sohbeti hizmetidir; CPaaS ise geliştiricilerin iletişimi kendi uygulamalarına ve müşteri yolculuklarına entegre etmek için kullandığı API'ler bütünüdür. - [White label mesajlaşma](https://omnichannels.ai/tr/glossary/white-label-messaging/): White label mesajlaşma, bir bayinin, ajansın veya telekom operatörünün kendi markası altında sattığı mesajlaşma platformudur: konsol, raporlar, faturalar ve alan adı bayinin adını ve logosunu taşır; sağlayıcı ise altyapıyı ve kanalları işletir. ## Ses - [Yapay zeka sesli ajanı (AI voice agent)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ai-voice-agent/): Yapay zeka sesli ajanı, telefonda sözlü bir görüşme yürüten yazılımdır: arayanın konuşmasını metne çevirir, ne yapacağını anlamak ve karar vermek için bir dil modeli kullanır, yanıtı metinden sese dönüştürme (TTS) ile seslendirir ve iş sistemlerinde işlem yapabilir veya görüşmeyi bir insana devredebilir. - [Telesekreter tespiti (AMD)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/answering-machine-detection/): Telesekreter tespiti (AMD), yanıtlanan bir giden aramanın ilk saniyelerini analiz ederek telefonu bir kişinin mi yoksa sesli mesaj sisteminin mi açtığına karar verir; böylece çevirici (dialer) canlı bir temsilciyi bağlayabilir, otomatik bir akış başlatabilir veya önceden kaydedilmiş bir sesli mesaj bırakabilir. - [Bring your own carrier (BYOC)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/byoc/): Bring your own carrier (BYOC), bir işletmenin dakika ve numara satın almak yerine mevcut telekom operatör sözleşmelerini ve telefon numaralarını SIP trunk'lar üzerinden bir bulut sesli iletişim veya çağrı merkezi platformuna bağlamasına olanak tanır. - [Flash call doğrulama](https://omnichannels.ai/tr/glossary/flash-call/): Flash call doğrulama, yanıtlanmadan kesilen çok kısa bir arama yaparak telefon numarasını doğrular; arayan numaranın son haneleri tek kullanımlık kod görevi görür ve uygulama bunu otomatik okur ya da kullanıcı girer. - [IVR](https://omnichannels.ai/tr/glossary/ivr/): IVR (etkileşimli sesli yanıt), aramaları otomatik olarak yanıtlayan veya başlatan, kayıtlı ya da metinden sese dönüştürülmüş anonslar çalan ve arayanların, onları yönlendirmeden veya bir işlemi tamamlamadan önce tuş takımı rakamlarına (DTMF) basarak ya da konuşarak seçenek belirlemesine olanak tanıyan bir telefon sistemidir. - [SIP trunk](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sip-trunk/): SIP trunk, bir işletme telefon sistemi veya ses platformu ile bir operatör arasında telefon aramalarını IP üzerinden taşıyan sanal bir bağlantıdır; arama kurulumu için Session Initiation Protocol (SIP), ses için RTP kullanır. - [Metinden sese (TTS)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/text-to-speech/): Metinden sese (TTS), yazılı metni sesli konuşmaya dönüştürür. İşletme ses sistemlerinde IVR istemlerinin, sesli OTP'lerin, hatırlatmaların ve yapay zeka ses ajanlarının her cümleyi önceden kaydetmeden dinamik içeriği seslendirmesini sağlar. - [Sesli OTP](https://omnichannels.ai/tr/glossary/voice-otp/): Sesli OTP, otomatik bir telefon aramasıyla iletilen tek kullanımlık şifredir: bir metinden sese motoru kodu, genellikle iki kez, sesli okur; kullanıcı da telefon numarasını doğrulamak veya oturum açmak için bunu bir uygulamaya ya da web sitesine yazar. ## Dolandırıcılık ve güvenlik - [Artificial inflation of traffic (AIT)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/artificial-inflation-of-traffic/): Trafiğin yapay şişirilmesi (AIT), bir işletmenin uygulamaları veya web siteleri üzerinden sahte trafik üretilerek teslimat zincirindeki tarafların sonlandırma gelirinden kazanç sağladığı, işletmenin ise gerçek alıcısı olmayan mesajlar için ödeme yaptığı bir A2P SMS dolandırıcılığı türüdür. - [Uluslararası gelir paylaşımı dolandırıcılığı (IRSF)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/irsf/): Uluslararası gelir paylaşımı dolandırıcılığı (IRSF), dolandırıcının kontrol ettiği ve sonlandırma gelirinden pay aldığı yüksek maliyetli uluslararası numara aralıklarına arama veya mesaj üretir; trafiği başlatan işletme ya da abone ise faturayı öder. - [SIM box dolandırıcılığı](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sim-box-fraud/): SIM box dolandırıcılığı, uluslararası aramaları veya A2P SMS'leri resmî ara bağlantı rotalarından saptırıp yerel SIM kart bankaları üzerinden sonlandırır; böylece trafik ucuz yerel kişiden kişiye trafik gibi görünür ve operatör uluslararası sonlandırma gelirini kaybeder. - [SMS pumping (AIT)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sms-pumping/): SMS pumping, botların bir işletmenin kayıt veya giriş formundan, dolandırıcının kontrol ettiği numaralara çok sayıda SMS (genellikle OTP) tetiklediği dolandırıcılıktır; dolandırıcı sonlandırma gelirinden pay alırken işletme kimsenin kullanmadığı mesajlar için ödeme yapar. ## WhatsApp - [Kimlik doğrulama şablonu (authentication template)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/authentication-template/): Kimlik doğrulama şablonu, tek kullanımlık şifreler ve doğrulama kodları için ayrılmış WhatsApp şablon kategorisidir. Sabit hazır metin ile tek dokunuşla otomatik doldurma, kodu kopyalama veya sıfır dokunuş seçeneklerinden birini kullanır; Meta bu şablonda URL, medya veya emojiye izin vermez. - [Business Solution Provider (BSP)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/bsp/): Business Solution Provider (BSP), Meta tarafından diğer işletmelere WhatsApp Business Platform erişimi sağlamak üzere yetkilendirilmiş, genellikle başvuru süreci, faturalama, entegrasyon ve desteği yürüten bir şirkettir. Meta'nın BSP için kullandığı güncel terim Solution Partner'dır. - [Click-to-WhatsApp reklamları (CTWA)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/click-to-whatsapp-ads/): Click-to-WhatsApp reklamları, düğmesi işletmeyle bir WhatsApp sohbeti açan Facebook ve Instagram reklamlarıdır. İşletme, mobil uygulamada bu reklamlardan biri üzerinden mesaj gönderen kullanıcıya 24 saat içinde yanıt verirse, 7 güne kadar açık kalabilen ücretsiz giriş noktası penceresi açılır; bu sürede Meta, işletmenin pazarlama, hizmet, kimlik doğrulama veya yardımcı program mesajları için ücret almaz. - [Müşteri hizmet penceresi (24 saatlik pencere)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/customer-service-window/): Müşteri hizmet penceresi, bir WhatsApp kullanıcısı işletmeye mesaj gönderdiğinde veya işletmeyi aradığında başlayan 24 saatlik süredir. Pencere açıkken işletme serbest biçimli (şablon olmayan) mesajlar gönderebilir. Pencere kapandığında yalnızca onaylı şablonlar gönderilebilir. - [Embedded Signup](https://omnichannels.ai/tr/glossary/embedded-signup/): Embedded Signup, bir iş ortağının kendi web sitesine gömdüğü Meta başvuru akışıdır; işletme tek bir yönlendirmeli pencerede iş portföyünü ve WhatsApp Business Hesabını oluşturabilir veya seçebilir, bir telefon numarasını doğrulayabilir ve iş ortağına erişim yetkisi verebilir. - [Etkileşimli mesajlar (interactive messages)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/interactive-messages/): Etkileşimli mesajlar, bir işletmenin müşteri hizmet penceresi içinde gönderebildiği; yanıt düğmeleri, liste menüleri, harekete geçirici URL düğmeleri, konum istekleri ve ürün mesajları gibi dokunulabilir öğeler içeren WhatsApp mesaj türleridir. - [Pazarlama şablonu (marketing template)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/marketing-template/): Pazarlama şablonu, kampanyalar, teklifler, duyurular, yeniden etkileşim veya kesin olarak işlemsel ya da OTP olmayan her türlü içerik için kullanılan WhatsApp mesaj şablonudur. En esnek kategoridir ve teslim edilen mesaj başına ücretlendirilir. - [Mesaj şablonu (message template)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/message-template/): Mesaj şablonu, sabit metin, isteğe bağlı değişkenler, medya ve düğmeler içeren, bir işletmenin 24 saatlik müşteri hizmet penceresi dışında bir müşteriye mesaj göndermek için kullanması gereken, önceden onaylanmış bir WhatsApp mesaj biçimidir. Her şablon pazarlama, bilgilendirme (Utility) veya kimlik doğrulama olarak kategorize edilir. - [Resmi işletme hesabı (yeşil tik)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/green-tick/): Resmi İşletme Hesabı (OBA), Meta'nın gerçek ve tanınmış bir işletmeye ait olduğunu doğruladığı bir WhatsApp işletme telefon numarasıdır. İşletme adının yanında bir onay işareti gösterir. Rozet tarihsel olarak yeşildi; Meta'nın belgeleri artık mavi olarak tanımlıyor. - [Kalite derecelendirmesi](https://omnichannels.ai/tr/glossary/quality-rating/): Kalite derecelendirmesi, Meta'nın WhatsApp kullanıcılarının bir işletmenin mesajlarına nasıl tepki verdiğine ilişkin değerlendirmesidir; kullanıma, engelleme ve şikâyet gibi geri bildirimlere ve okunma oranı gibi etkileşime dayanır. Meta hem şablonları hem de telefon numaralarını derecelendirir. - [Şablon kategorisi](https://omnichannels.ai/tr/glossary/template-category/): Şablon kategorisi, Meta'nın her WhatsApp mesaj şablonuna atadığı etikettir (pazarlama, yardımcı veya doğrulama). Hangi içeriğe izin verildiğini ve iletilen her mesajın ne kadara mal olduğunu belirler. - [Bilgilendirme şablonu (Utility template)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/utility-template/): Bilgilendirme (Utility) şablonu, belirli bir kullanıcı eylemini veya talebini takip eden, tanıtım içermeyen bir WhatsApp mesaj şablonudur; örneğin sipariş onayı, kargo güncellemesi, randevu hatırlatması veya hesap uyarısı. - [wa.me bağlantısı](https://omnichannels.ai/tr/glossary/wa-me-link/): wa.me bağlantısı, kullanıcının numarayı kaydetmesine gerek kalmadan belirli bir telefon numarasıyla sohbet açan, isteğe bağlı olarak önceden doldurulmuş metin içeren bir WhatsApp tıkla-sohbet et URL'sidir. Biçimi https://wa.me/?text= şeklindedir. - [WhatsApp Business Hesabı (WABA)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/waba/): WhatsApp Business Hesabı (WABA), bir işletmeyi WhatsApp Business Platform'da temsil eden Meta varlığıdır. İşletme telefon numaralarını ve mesaj şablonlarını barındırır; her API mesajı bir WABA üzerinden gönderilir. - [WhatsApp Business API](https://omnichannels.ai/tr/glossary/whatsapp-business-api/): WhatsApp Business API, orta ve büyük ölçekli işletmelerin kendi yazılımlarından, doğrulanmış bir işletme telefon numarası üzerinden ölçekli şekilde WhatsApp mesajı göndermesine ve almasına olanak tanıyan Meta'nın programatik arayüzüdür. Bugün Meta'nın Cloud API'si olarak sunulmaktadır. - [WhatsApp Business Platform](https://omnichannels.ai/tr/glossary/whatsapp-business-platform/): WhatsApp Business Platform, müşterilerle WhatsApp'ta API'ler üzerinden mesajlaşan işletmeler için Meta'nın şemsiye sunumudur; Cloud API, Business Management API, Marketing Messages API ile Flows, kataloglar ve webhook'lar gibi ilgili araçları kapsar. - [WhatsApp kataloğu](https://omnichannels.ai/tr/glossary/whatsapp-catalog/): WhatsApp kataloğu, bir WhatsApp Business Hesabına bağlı, müşterilerin bir WhatsApp sohbeti içinde göz atabildiği, sepete ekleyebildiği ve sipariş verebildiği yapılandırılmış bir ürün veya hizmet envanteridir. - [WhatsApp Flows](https://omnichannels.ai/tr/glossary/whatsapp-flows/): WhatsApp Flows, bir sohbetin içinde rezervasyon, potansiyel müşteri formu, anket veya kredi başvurusu gibi yapılandırılmış, çok ekranlı formlar oluşturmaya yarayan bir WhatsApp Business Platform özelliğidir. Ekranlar Flow JSON ile tanımlanır ve işletmenin kendi uç noktasını çağırabilir. - [WhatsApp mesajlaşma limitleri](https://omnichannels.ai/tr/glossary/messaging-limits/): WhatsApp mesajlaşma limitleri, bir iş portföyünün, kayan 24 saatlik bir dönemde müşteri hizmet pencereleri dışında kaç benzersiz kullanıcıya mesaj gönderebileceğini sınırlar. Meta'nın belgelerine göre kademeler 250, 2.000, 10.000, 100.000 ve sınırsızdır. ## RCS - [RCS karuseli (carousel)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/carousel/): RCS karuseli, tek bir RCS Business Messaging mesajı olarak gönderilen ve yatay kaydırılan zengin kartlar kümesidir; kullanıcı birkaç ürünü, planı veya seçeneği karşılaştırabilir. Google'ın belgeleri en az iki, en fazla on karta izin verir. - [Google Jibe](https://omnichannels.ai/tr/glossary/jibe/): Google Jibe, Google'ın mobil operatörler için sunduğu RCS platformudur. Operatörlerin kendi altyapılarını işletmek yerine kullanabileceği barındırılan bir RCS arka ucu ve mesajların operatörler arasında akması için RCS şebekelerini birbirine bağlayan bir ara bağlantı merkezi sağlar. - [GSMA Universal Profile](https://omnichannels.ai/tr/glossary/universal-profile/): GSMA Universal Profile, operatörlerin, cihaz üreticilerinin ve mesajlaşma uygulamalarının RCS'nin ağlar ve telefonlar arasında aynı şekilde çalışması için uyguladığı ortak RCS belirtimidir. 3.0 sürümü, Messaging Layer Security (MLS) tabanlı uçtan uca şifrelemeyi ekledi. - [RBM aracısı](https://omnichannels.ai/tr/glossary/rbm-agent/): RBM aracısı, RCS Business Messaging'de bir işletmeyi temsil eden markalı konuşma varlığıdır. Adı, logosu, rengi, açıklaması ve iletişim bilgileri vardır; Google'ın RBM API'si üzerinden marka adına mesaj gönderir ve alır. - [RCS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/rcs/): RCS (Rich Communication Services), yerleşik telefon mesajlaşmasını SMS'in ötesine taşıyan GSMA standardıdır; yazıyor göstergesi, okundu bilgisi, yüksek çözünürlüklü medya, grup sohbeti ve işletmeler için markalı, etkileşimli mesajlar ekler. Mobil veri veya Wi-Fi üzerinden çalışır. - [RCS Business Messaging (RBM)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/rcs-business-messaging/): RCS Business Messaging (RBM), RCS'nin işletme tarafıdır. Doğrulanmış markalar, bir RBM aracısı ve Google'ın RBM API'si aracılığıyla kullanıcıların yerleşik mesajlaşma uygulamasına zengin kartlar, karuseller ve önerilen yanıtlar gibi markalı, etkileşimli mesajlar gönderir. - [iPhone'da RCS](https://omnichannels.ai/tr/glossary/apple-rcs/): iPhone'da RCS, Apple'ın Mesajlar uygulamasında RCS mesajlaşma desteğidir ve iOS 18 ile sunulmuştur. Operatörü iPhone'da RCS'i destekleyen iPhone kullanıcıları, Android kullanıcılarıyla yeşil balonlarla gösterilen RCS sohbetleri yapabilir. - [Zengin kart (rich card)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/rich-card/): Zengin kart, medyayı (görsel, GIF veya video), bir başlığı, bir açıklamayı ve en fazla dört önerilen yanıt veya eylemi tek kartta birleştiren bir RCS Business Messaging mesajıdır. Bir ürünü, teklifi veya rezervasyonu net sonraki adımlarla sunmak için kullanılır. - [Önerilen yanıtlar ve eylemler](https://omnichannels.ai/tr/glossary/suggested-replies/): Önerilen yanıtlar ve eylemler, RCS Business Messaging'deki dokunulabilir çiplerdir. Bir yanıt, önceden tanımlı metni işletmeye geri gönderir. Bir eylem ise bir URL açmak, numara aramak, konum paylaşmak veya takvim etkinliği eklemek gibi bir cihaz işlevini tetikler. ## Uyumluluk - [Rahatsız Etme Listesi (DND)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/dnd-registry/): Rahatsız Etme Listesi (DND), sahiplerinin pazarlama aramaları veya mesajları almak istemediğini belirttiği telefon numaralarından oluşan, ulusal düzeyde veya operatörler tarafından yürütülen bir listedir. Gönderenler, tanıtım kampanyalarından önce numaraları bu listeye karşı kontrol etmeli ya da sağlayıcılarına kontrol ettirmelidir. - [İleti izni (opt-in)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/opt-in/): İleti izni (opt-in), alıcının bir işletmeden belirli bir kanalda mesaj almak için verdiği net ve kayıt altına alınmış izindir; ilk mesaj gönderilmeden önce alınır ve kaynak, zaman damgası ve gösterilen metin gibi kanıtlarla saklanır. - [Abonelikten çıkma (opt-out)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/opt-out/): Abonelikten çıkma (opt-out), alıcının bir işletmeden mesaj almayı bırakma talebidir. Genellikle STOP (Arapçada ايقاف) gibi bir anahtar kelimeyi yanıtlayarak ya da abonelikten çık düğmesine dokunarak yapılır. İşletme talebi gecikmeden yerine getirmeli ve numarayı sonraki kampanyalardan çıkarmalıdır. - [Sessiz saatler](https://omnichannels.ai/tr/glossary/quiet-hours/): Sessiz saatler, düzenleyiciler, operatörler veya işletmenin kendi politikası tarafından belirlenen, tanıtım mesajlarının alıcılara gönderilemeyeceği saat aralıklarıdır. OTP ve uyarı gibi işlem mesajları normalde muaftır. ## E-posta - [E-posta teslim edilebilirliği](https://omnichannels.ai/tr/glossary/email-deliverability/): E-posta teslim edilebilirliği, bir göndericinin e-postasının reddedilmek veya spam klasörüne filtrelenmek yerine alıcıların gelen kutusuna ulaşabilmesidir. Kimlik doğrulama, gönderici itibarı, liste kalitesi, şikâyet oranları ve içeriğe bağlıdır. - [SPF, DKIM ve DMARC](https://omnichannels.ai/tr/glossary/spf-dkim-dmarc/): SPF, DKIM ve DMARC, DNS tabanlı üç e-posta kimlik doğrulama standardıdır. SPF, bir alan adı adına hangi sunucuların e-posta gönderebileceğini listeler; DKIM mesajları kriptografik olarak imzalar; DMARC ise alıcılara bu kontrolleri geçemeyen postayla ne yapacaklarını söyler ve raporları geri gönderir. ## API'ler ve geliştiriciler - [MCP sunucusu](https://omnichannels.ai/tr/glossary/mcp-server/): MCP sunucusu, açık bir standart olan Model Context Protocol (MCP) aracılığıyla araçları, verileri ve istemleri yapay zeka uygulamalarına sunar; böylece bir yapay zeka ajanı veya asistanı, özel entegrasyon kodu olmadan bu yetenekleri (örneğin mesaj göndermeyi) keşfedip çağırabilir. - [OTP (tek kullanımlık şifre)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/otp/): Tek kullanımlık şifre (OTP), tek bir giriş veya işlem için geçerli olan, genellikle birkaç dakika süren kısa bir koddur. İşletmeler bunu SMS, WhatsApp, sesli arama veya e-posta ile gönderir ya da bir doğrulama uygulamasında üretir; amaç kullanıcının numarayı, gelen kutusunu veya cihazı kontrol ettiğini doğrulamaktır. - [REST API](https://omnichannels.ai/tr/glossary/rest-api/): REST API, mesajlar, kişiler veya şablonlar gibi kaynakları URL'ler üzerinden sunan ve programların bunları standart HTTP yöntemleriyle (POST, GET, PATCH, DELETE) oluşturmasına, okumasına, güncellemesine ve silmesine olanak tanıyan bir web arayüzüdür; genellikle JSON alışverişi yapılır. - [SMS API](https://omnichannels.ai/tr/glossary/sms-api/): SMS API, yazılımların telekom bağlantılarını doğrudan yönetmeden SMS göndermesine, yanıt almasına ve iletim durumlarını programatik olarak öğrenmesine olanak tanıyan, genellikle HTTPS üzerinden JSON kullanan REST tabanlı bir web arayüzüdür. - [İki faktörlü doğrulama (2FA)](https://omnichannels.ai/tr/glossary/two-factor-authentication/): İki faktörlü doğrulama (2FA), oturum açmak veya bir işlemi onaylamak için iki farklı türde kanıt ister: genellikle bildiğiniz bir şey (parola) ile sahip olduğunuz bir şey (tek kullanımlık kod alan telefon, doğrulama uygulaması veya güvenlik anahtarı). - [Webhook](https://omnichannels.ai/tr/glossary/webhook/): Webhook, bir olay gerçekleştiğinde (mesajın iletilmesi, okunması veya başarısız olması ya da müşteri yanıtının gelmesi gibi) platformun sizin belirlediğiniz bir URL'ye gönderdiği HTTP isteğidir; böylece sisteminiz sorgulama (polling) yapmadan olayı anında öğrenir.